Historia Evertonu
Everton Football Club to jeden z najlepszych angielskich zespołów, z długą i bogatą historią. Rozgrywki 2017/18 to już sezon numer 119 od momentu założenia ligi w Anglii, a 115 sezon Evertonu w najwyższej klasie rozgrywkowej.


Wybierz okres:

- Początki (1878-1888)
- Okres przed I wojną światową (1888-1915)
- Okres międzywojenny (1915-1939)
- Chude lata po wojnie (1945-1960)
- Powrót na szczyt (1960-1973)
- Jałowe lata 70-te (1973-1981)
- Era Kendalla (1981-1987)
- Od szczytu do dna (1987-1994)
- Era Royle'a (1994-1997)
- Na przełomie tysiącleci (1997-2002)
- Era Moyesa (2002-2013)
- Czasy najnowsze (2013- )


Okres przed I wojną światową
1888-1915


Zdjęcie z roku 1890
Zdjęcie z roku 1890

W związku z szerzącym się w Anglii zainteresowaniem piłką nożną założona została liga piłkarka. Miało to miejsce w roku 1888, a Everton był wśród 12-stu jej założycieli(pozostali to: Accrington, Aston Villa, Blackburn, Bolton, Burnley, Derby County, Notts County, Preston North End, Stoke, West Bromwich i Wolverhampton). Do zespołu przybyli tacy zawodnicy jak Johnny Holt, Alf Milward, Edgar Chadwick czy Nick Ross, a ich zarobki sięgały wtedy 10 funtów misięcznie. W swoim pierwszym ligowym spotkaniu, 8 września 1888 roku, Everton pokonał po obu golach Fleminga 2-1 zespół Accrington przy niemal 10-tysięcznej publiczności. Skład wyglądał następująco: R.H. Smalley, N. Ross, A. Dick, G. Dobson, J. Holt, B. Jones, G. Farmer, E. Chadwick, W. Lewis, D. Waugh i G. Fleming. Pierwsze dwa sezony to dominacja Preston(Everton zajmował odpowiednio 8. i 2. lokatę), jednak przy trzeciej próbie, to piłkarze z Anfield Road wygrali rozgrywki. Na 2 kolejki przed końcem Everton potrzebował punktu, aby zagwarantować sobie tytuł mistrzowski. Sytuacja skomplikowała się, gdy Preston wygrało na Anfield 1-0, a następnie Everton przegrał w ostatnim meczu z Burnley. Porażka Preston 0-3 z Sunderlandem dała jednak pierwsze w historii mistrzowstwo Anglii. Everton był pierwszym klubem, na którego meczach średnia publicznośc przekroczyłą 10 tys i wyniosła 11,875.
Mistrzowie kraju z roku 1891
Mistrzowie kraju z roku 1891

Gdy Everton zaczął odnosić sukcesy, Anfield Road kupił John Houlding, który sprowokował konflikt z pozostałymi przedstawicielami Evertonu znacząco podnosząc czynsz za używanie obiektu. Wtedy też zdecydowano się na przeniesienie w inne miejsce, na Goodison Park, na przeciwną niż Anfield stronę parku Stanley. Otwarcie obiektu 24 sierpnia 1892 roku zgromadziło ponad 12 tysięcy osób. Po przeniesieniu na Goodison Park powstał problem, gdyż część zespołu pozostała na Anfield, a Houlding chciał zachować nazwę Everton. Liga uznała jednak, że do zatrzymania nazwy prawo ma drużyna, która przeniosła się na Goodison, dlatego na Anfield powstał Liverpool FC.

W pierwszym meczu na Goodison Park, Everton pokonał 4-2 Bolton, by dzień później rozegrać swój pierwszy na nowym obiekcie mecz w lidze, zremisowany 2-2 z Nottingham. Zespół wystąpił w składzie: Jardine, Howarth, Dewar, Boyle, Holt, Robertson, Latta, Maxwell, Geary, Chadwick i Millward. W sezonie 1892/93 Everton dotarł do finału FA Cup, gdzie przegrał jednak 0-1 z Wolverhampton. Pierwsze Derby Merseyside między dwiema lokalnymi drużynami zostały rozegrane w sezonie 1894/95. 13 października na Goodison Park, przy 44 tysiącach kibiców, 3-0 po golach McInnesa, Latty i Bella wygrał Everton, natomiast na Anfield, 26 tysięcy, padł remis 2-2.

Ten sam sezon przyniósł również skandal związany ze zniknięciem sporej części dochodów klubu, co zaowocowało wystąpieniem do sądu. Gdy z powodu złej pogody przerwano jeden z meczów, mimo zapewnień, iż kibice będą mogli za darmo wejść na powtórzenie spotkania, doszło do zamieszek, które opanowywać musiała policja. W tym czasie do dymisji podał się prezes Evertonu oraz 4 członków zarządu. Jedną z nowych postaci w klubie był William Cuff, który spędził z Evertonem ponad 50 lat, będąc również w okresie międzywojennym prezesem.

Pierwsze stroje Evertonu, to koszulki w biało-niebieskie pasy, jednak gdy do klubu zaczęli przychodzić nowi zawodnicy noszący swe stare koszulki, postanowiono wszystkie przefarbować na czarno ze względów finansowych. Stąd też wziął się przydomek Evertonu, The Black Watch, na cześć słynnej brygady. Później przewijały się też kolory łososiowy, rubinowy, oraz różne odcienie niebieskiego, by na początku XX wieku przejść na kolor ciemnoniebieski(royal blue), stąd kolejny przydomek, The Blues.

Kolejny przydomek to The Toffees lub The Toffeemen. Nazwa ta wzięła się prawdopodobnie od sklepu z cukierkami Mother Noblett's Toffee Shop, który znajdował się w pobliżu stadionu i gdzie szczególnie przed meczami chętnie kupowano słodycze. Toffee to również określenie Irlandczyka, których w Liverpoolu nie brakowało.
Zdjęcie z sezonu 1902/03
Zdjęcie z sezonu 1902/03

Przełom tysiącleci to słabszy okres Evertonu. W 1901 roku na Goodison Park trafił Szkot Alex 'Sandy' Young(nie mylić z Alexem Youngiem z lat 60-tych), który przez 10 lat gry zdobył w sumie 125 bramek, co jest czwartym wynikiem w historii. Trzech prób potrzebował Everton, by wywalczyć mistrzostwo kraju, również trzech finałów potrzebował do wywalczenia pierwszego w historii FA Cup. Wcześniej The Toffees uznawali wyższość Wolverhampton w 1893 i Aston Villi w 1897 roku, gdy w obecności ponad 65 tys. widzów przegrali 2-3. Trofeum udało się wywalczyć w roku 1906, gdy po wygranym 2-0 półfinale z Liverpoolem, Everton wygrał 1-0 finał z Newcastle po golu Alexa Younga(dokładniejszy opis meczu w dziale Pamiętne Spotkania).
Zwycięzcy FA Cup z 1906 roku
Zwycięzcy FA Cup z 1906 roku

Również rok później udało się dojść do finału, jednak wtedy lepsze okazało się Sheffield Wednesday wygrywając 2-1. Gola dla Evertonu strzelił Jack Sharp, który co ciekawe reprezentował Anglię zarówno w krykiecie jak i piłce nożnej. W sezonie 1908/09 grający w barwach The Toffees Bertie Freeman ustanowił rekord ligi strzelając 36 bramek w 37 spośród 38 rozegranych przez Everton spotkaniach.

Na swój drugi mistrzowski tytuł The Toffees czekali 24 lata, by wywalczyć go w sezonie 1914/15, wyprzedzając zaledwie o punkt Oldham. Wszystko rozstrzygnęło się dopiero w ostatniej kolejce, gdy przed meczem z Chelsea na Goodison Park Everton mógł świętować mistrzostwo po porażce Oldham z Liverpoolem. Najważniejszymi postaciami tego sukcesu byli: Jimmy Galt, Harry Makepeace, Jack Sharp, Sam Chedgzoy i Bobby Parker, który strzelając 36 bramek wyrównał rekord Freemana(choć wystąpił w 35 spotkaniach, a więc o 2 mniej niż Freeman). Chedgzoy słynął ze swych świetnych dośrodkowań i co za tym idzie ogromnej liczby asyst, wpisał się on również do historii po tym, gdy kilka lat później w meczu z Tottenhamem na White Hart Lane podał do siebie piłkę z rzutu rożnego i strzelił bramkę, która nie została uznana, a wydarzenie to spowodowało wprowadzenie zmian w regułach odnośnie rzutów rożnych.

Przerwa związana z I wojną światową spowodowała, iż tytuł mistrza Anglii został przy Evertonie na niemal 5 lat, gdy The Toffees po wojnie musieli oddać go lokalnemu rywalowi, Liverpoolowi.
Mistrzowie kraju z roku 1915
Mistrzowie kraju z roku 1915





www.EvertonPoland.com