Historia Evertonu
Everton Football Club to jeden z najlepszych angielskich zespołów, z długą i bogatą historią. Rozgrywki 2017/18 to już sezon numer 119 od momentu założenia ligi w Anglii, a 115 sezon Evertonu w najwyższej klasie rozgrywkowej.


Wybierz okres:

- Początki (1878-1888)
- Okres przed I wojną światową (1888-1915)
- Okres międzywojenny (1915-1939)
- Chude lata po wojnie (1945-1960)
- Powrót na szczyt (1960-1973)
- Jałowe lata 70-te (1973-1981)
- Era Kendalla (1981-1987)
- Od szczytu do dna (1987-1994)
- Era Royle'a (1994-1997)
- Na przełomie tysiącleci (1997-2002)
- Era Moyesa (2002-2013)
- Czasy najnowsze (2013- )


Powrót na szczyt
1960-1973


Swoje miejsce w hierarchii angielskiej piłki Everton odzyskał w latach 60-tych, gdy prezesem został John Moores, bogaty człowiek, który był w stanie wyłożyć spore kwoty na nowych zawodników. Na Goodison Park trafili między innymi Billy Bingham czy robiący furorę w angielskiej piłce Alex 'The Golden Vision' Young za 42 tys. funtów ze szkockiego Hearts. Silna ekipa prezentowała efektowny futbol, ale wystarczyło to tylko do zajęcia 5 miejsca na koniec sezonu 1960/61, choć przyzwyczajeni już do walki o utrzymanie fani na pewno nie mogli narzekać. Szczególnie, że było to najwyższe miejsce od mistrzostwa z 1939 roku. W kwietniu 1961 roku Moores w niezbyt elegancki sposób zakończył współpracę z Careyem za co został wygwizdany podczas pożegnalnego meczu menadżera, jego następcą został natomiast były zawodnik The Toffees Harry Catterick.

Pierwszego transferu dokonał on dopiero zimą, gdy pobił rekord w wysokości sumy odstępnego za bramkarza kupując za 27,5 tys. Gordona Westa z Blackpool. Bardzo dobra współpraca Younga z Vernonem dała tej parze 40 strzelonych bramek i 4 miejsce na koniec sezonu, tylko 5 punktów za mistrzem z Ipswich. Dzięki temu po raz pierwszy w historii Everton mógł wystartować w międzynarodowych rozgrywkach, w Pucharze Miast Targowych. Europejska przygoda skończyła się jednak bardzo szybko, gdyż po zwycięstwie 1-0 nad Dunfermline na Goodison Park, The Toffees przegrali w rewanżu 0-2. Kolejnej zimy Catterick niespodziewanie sprowadził Johnny'ego Morrisey'a, który nie mógł przebić się do pierwszego składu Liverpoolu. Premierowe trafienie zaliczył on co ciekawe podczas pierwszych od 11 lat Derby Merseyside, zakończonych remisem 2-2. W sezonie 1962/63 w Anglii panowała jedna z najsroższych zim, która powodowała przekładanie spotkań. Everton posiadał nowinkę jak na tamte czasy, podgrzewaną murawę, ale mimo tego i tak przerwa w rozgrywkach trwała ponad 2 miesiące.

Sezon zakończył się dla Evertonu wywalczeniem po 24 latach mistrzostwa Anglii, które udało się osiągnąć, po raz pierwszy w historii, nie przegrywając ani jednego spotkania na własnym terenie. 61 zdobytych punktów było najwyższym do tamtego czasu wynikiem, a średnia kibiców na Goodison Park po raz pierwszy i jedyny w historii przekroczyła 50 tys., wynosząc dokładnie 51,603. Warto więc przybliżyć trochę ekipę, która przyczyniła się do powrotu klubu na szczyt. Everton miał wtedy jedną z najsilniejszych linii defensywnych, gdzie znajdowali się bramkarz Gordon West, oraz obrońcy Alex Parker i Brian Labone, wychowanek klubu i jeden z najlepszych obrońców w historii. W ofensywie grali Jimmy Gabriel, Brian Harris, Tony Kay, Dennis Stevens, Billy Bingham i Johnny Morrissey.
Mistrzowie kraju z roku 1963
Mistrzowie kraju z roku 1963

Dużo bramek strzelali Roy Vernon i Alex Young, 27 i 22, którzy przyczynili się do awansu The Toffees do Pucharu Europy. W pierwszej rundzie Everton trafił jednak na najlepszą wtedy ekipę, Inter Mediolan. Rywalizacja była zacięta, gdyż na Goodison Park padł bezbramkowy remis, lecz w rewanżu lepsi okazali się Neroazzurri, wygrywając na San Siro 1-0. W meczu tym debiut zaliczył 18-letni wychowanek klubu, Colin Harvey. Kilka tygodni wcześniej The Toffees rozgromili 4-0 Manchester United po bramkach Gabriela, Stevensa, Temple'a i Vernona, sięgając po trzecią w historii Tarczę Dobroczynności. Catterick pobił kolejny rekord angielskiej ligi kupując za 85 tys. funtów Freda Pickeringa z Blackburn. Ostatecznie sezon zakończył się dla Evertonu jedynie trzecim miejscem w tabeli, a kapitan Tony Kay uwikłany został w aferę korupcyjną dotyczącą jeszcze czasów jego gry w Sheffield Wednesday. Klub od razu go zawiesił, a postępowanie sądowe przyniosło 3-miesięczny wyrok więzenia i zakaz profesjonalnej gry w piłkę nożną.

Kibice obawiali się, że pozyskanie Pickeringa będzie wiązać się z odejściem Younga, ale wraz z Vernonem tworzyli oni doskonałe trio. Trzecie podejście do europejskich pucharów było już bardziej udane, lecz po pokonaniu Valerengi i Kilmarnock, zbyt silnym rywalem w 3 rundzie Pucharu Miast Targowych okazał się Manchester United. Znakomite strzeleckie osiągnięcia Pickeringa, 37 bramek, w tym 27 w lidze, dały mu powołanie do reprezentacji Anglii, ale Everton zakończył rozgrywki jedynie na 4 miejscu. Sezon 1965/66 był jeszcze gorszy, bo The Toffees zajęli dopiero 11 miejsce, mimo że do pierwszego zespołu przedarli się utalentowani wychowankowie, Jimmy Husband, John Hurst i Joe Royle.

Rozgrywki te przyniosły jednak pierwszy po 33 latach zwycięski finał FA Cup. Po drodze Everton pokonał 3-0 Sunderland, 3-0 Bedford, 3-0 Coventry City, 2-0 Manchester City dopiero w drugiej powtórce, a w półfinale 1-0 naszpikowany gwiazdami Manchester United po golu Colina Harveya. W finale czekało natomiast Sheffield Wednesday. W meczu na Wembley nie wystąpił najdroższy wówczas zawodnik The Toffees, Fred Pickering, który dopiero co wykurował się po kontuzji, i za którego wystawiony został zupełnie nieznany Mike Trebilcock. Mecz finałowy rozpoczął się bardzo dobrze da Sów, które wyszły na prowadzenie 2-0. Znakomita druga połowa i 3 strzelone gole, 2 przez Trebilcocka i 1 przez Dereka Temple, dały ostatecznie Evertonowi upragnione zwycięstwo.
Zwycięzcy FA Cup z 1966 roku
Zwycięzcy FA Cup z 1966 roku

W 1966 roku na angielskich boiskach rozgrywane były Mistrzostwa Świata, które zakończyły się zwycięstwem Synów Albionu. W składzie Anglii znajdował się zawodnik The Toffees Ray Wilson. Jedną z głównych aren mundialu był stadion Goodison Park, na którym rozgrywany był między innymi półfinał, w którym RFN 2-1 pokonało ZSRR. Pierwotnie miało się tu odbyć spotkanie Anglia-Portugalia, jednak zostało ono przeniesione na Wembley. Merseyside widziało wcześniej takie mecze jak Brazylia-Bułgaria, Węgry-Brazylia, Portugalia-Brazylia i Portugalia-Korea Północna(4 gole Eusebio). Największą gwiazdą wśród Anglików był gracz Blackpool, Alan Ball, o którego biły się później wszystkie najlepsze kluby. Ostatecznie trafił on do Evertonu, za ogromną wtedy kwotę 110 tysięcy funtów. Rudowłosy, bramkostrzelny pomocnik szybko stał się idolem publiczności na Goodison Park. W swoim debiucie w meczu z Fulham na Craven Cottage zdobył bramkę na wagę zwycięstwa. The Toffees przez kolejne 43 lata nie potrafili wygrać na terenie The Cottagers, zanim w 2009 roku dwa gole Leona Osmana dały wygraną. Sezon 1966/67 nie zakończył się po myśli kibiców, gdyż dopiero 6 miejscem.

W 1967 roku do klubu przybył z Preston Howard Kendall, co spowodowało, iż Everton miał chyba najlepszą pomoc w ligowej stawce, Ball-Harvey-Kendall, zwaną później przez kibiców 'The Holy Trinity'. Rok 1968 przyniósł jednak spore rozczarowanie, gdyż po pokonaniu w półfinale FA Cup bardzo mocnego Leeds, The Toffees ulegli w finale West Bromwich Albion, zespołowi, który w lidze pokonali aż 6-2. Mecz na Wembley miał jednak zupełnie inny scenariusz, gdyż West Brom dzielnie broniło się przez 90 minut, by w dogrywce strzelić jedynego zwycięskiego gola. Piąta pozycja w lidze również nie była satysfakcjonująca.
'The Holy Trinity'
'The Holy Trinity'

Kolejny sezon przyniósł Evertonowi 3 miejsce w lidze, lecz The Toffees nie mogli wziąć udziału w Fair's Cup(odpowiednikowi obecnej Europa League), gdyż Liverpool został wicemistrzem, a zgodnie z przepisami nie mogły w nim wziąć udziału 2 zespoły z jednego miasta. W sezonie tym Everton miał kilku bramkostrzelnych zawodników, takich jak 19-letni Joe Royle-22 gole, Jimmy Husband-19 i Alan Ball-16. The Toffees dotarli również do półfinału FA Cup, ale tam ulegli 1-0 Manchesterowi City.

Sezon 1969/70 wreszcie pokazał do czego zdolna jest ekipa Cattericka. Super trio w pomocy, Ball-Harvey-Kendall, okazało się lepsze od jakże mocnego Leeds, które zakończyło swą passę 34 spotkań bez porażki przegrywając 2-3 na Goodison Park. Evertonowi przytrafiła się wpadka w postaci przegranych 0-3 Derby na Goodison, które The Toffees powetowali sobie wygraną 2-0 na Anfield. W sezonie tym po raz pierwszy zdarzyło się, że jeden zespół pokonał każdego z rywali w lidze, powtórzyło się to w sezonie 1984/85, również za sprawą Evertonu. The Toffees we wspaniałym stylu zdobyli mistrzostwo, gromadząc na Goodison Park niemal milion widzów. Rozgrywki nie przebiegały bez sporych problemów zdrowotnych czy dyscyplinarnych. Najpierw kontuzji doznał Jimmy Husband, potem z powodu przewlekających się urazów z klubu odszedł Ray Wilson, następnie 2 miesiące z powodu infekcji i utraty wzroku w jednym z oczu stracił Harvey, na 5 tygodni zawieszony został Ball, a w marcu sezon skończył się dla Briana Labone. Mimo wszystko The Toffees o 9 punktów wyprzedzili Leeds i w obecności ponad 58 tys. kibiców odebrali mistrzowskie trofeum po wygranym 2-0 meczu z West Bromwich na 2 kolejki przed końcem rozgrywek.
Mistrzowie kraju z roku 1970
Mistrzowie kraju z roku 1970

Po raz kolejny jednak kibice byli świadkami upadku wielkiej drużyny. Ekipa ta nie wygrała już nic więcej, prócz Tarczy Dobroczynności w 1970 roku po zwycięstwie 2-1 nad Chelsea. The Toffees odpadli w Pucharze Mistrzów z teoretycznie dużo słabszym Panathinaikosem i przegrali, mimo prowadzenia, półfinał FA Cup z Liverpoolem. W grudniu 1971 roku Catterick sprzedał za 220 tysięcy funtów do Arsenalu Alana Balla, a następnie sam ze względów zdrowotnych zrezygnował z prowadzenia drużyny w kwietniu 1973 roku. Zastąpił go mistrz Anglii z The Toffees z 1963 roku, Billy Bingham, wcześniej przez miesiąc drużynę prowadził Tom Eggleston.





www.EvertonPoland.com